به گزارش پایگاه خبری دانشگاه اراک (Auna)، نشست تخصصی «تبیین شیوه‌های جایگزین رسیدگی قضایی در نظام حقوقی» با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر هادی صادقی، معاون رئیس قوه قضاییه و رئیس مرکز توسعه حل اختلاف کشور، و دکتر خدایـی‌مطلق، معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه اراک، اساتید، قضات، مسئولان، اعضای هیأت علمی و دانشجویان دانشگاه اراک در مرکز همایش های بین المللی شهید سلیمانی دانشگاه اراک برگزار شد

 دکتر خدایـی‌مطلق در آغاز نشست، ضمن خیرمقدم به معاون قوه قضاییه و هیأت همراه، بر اهمیت نقش دانشگاه‌ها در تربیت نیروی انسانی متخصص حوزه حقوق و عدالت تأکید کرد و گفت: «دانشگاه اراک در اغلب رشته‌های علوم انسانی از جمله حقوق، علوم سیاسی، مدیریت، اقتصاد و حسابداری، و همچنین در مقاطع پیشرفته روان‌شناسی و جامعه‌شناسی، ظرفیت علمی ارزشمندی دارد. تربیت نیروی انسانی توانمند در این حوزه‌ها پشتوانه مهمی برای نظام حکمرانی و دستگاه قضایی کشور است.» معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه اراک با اشاره به جایگاه ویژه دانشگاه در ارزیابی‌های ملی افزود: «دانشگاه اراک از سوی وزارت علوم به عنوان دانشگاه امیدآفرین کشور معرفی شده است؛ این عنوان حاصل تلاش جمعی برای ایجاد الگوی نوآورانه آموزشی و پیوند مؤثر دانشگاه با جامعه است

 وی با اشاره به درخواست دانشگاه برای فعال‌سازی شعبه تخصصی جذب قضات در استان مرکزی اظهار کرد : با حمایت قوه قضاییه، دانشگاه اراک آماده است روند جذب و تربیت قضات متخصص را تسهیل و تقویت کند. این ظرفیت می‌تواند به شکل‌گیری مسیر حرفه‌ای برای علاقه‌مندان حوزه عدالت کمک کند.

دکتر خدایـی‌مطلق در ادامه به معرفی طرح ملی «فردای روشن آموزش» پرداخت و گفت: این طرح در دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه اجرا شده است. در سه رشته، بیش از ۴۰ واحد درسی با نیازسنجی صنعت و با حضور اساتید و متخصصان صنعتی تدریس می‌شود. این مدل، یک الگوی انحصاری در دانشگاه اراک است  .

وی افزود: آمادگی داریم که این مدل موفق را در حوزه‌های حقوق، علوم عدالت، روان‌شناسی قضایی و جامعه‌شناسی نیز به‌کار بگیریم و با همکاری دستگاه قضایی، آموزش‌های مهارت‌محور و عدالت‌محور ارائه دهیم.

 در ادامه حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر هادی صادقی، معاون رئیس قوه قضاییه با تبریک ایام ولادت حضرت فاطمه زهرا (س) و گرامیداشت روز دانشجو، سخنان خود را با تحلیلی از وضعیت نظام قضایی ایران آغاز کرد

وی با مرور تاریخ ورود نظام دادرسی مدرن به ایران گفت: قوانین ما اسلامی بود، اما آیین دادرسی برگرفته از غرب و مبتنی بر شکل‌گرایی شد. امروز قاضی در چارچوب‌های خشک گرفتار است و این با روح اجتهادی قضاوت اسلامی سازگار نیست  ایشان افزود: اصلِ قضا، آزادی اجتهاد قاضی است. مدرنیته ما را به سمت فرمالیسم برده و این نیازمند بازنگری اساسی است.  

معاون قوه قضاییه با اشاره به ناکامی جهانی تئوری‌های اصلاحی زندان تصریح کرد: زندان برای بسیاری از جرائم راه‌حل نیست. گرچه مجازات‌های جایگزین در قوانین آمده، اما ذهنیت قضات هنوز حبس‌گراست. دانشگاه باید نظریه‌پردازی کند و شیفت از عدالت کیفری به عدالت ترمیمی را جدی بگیرد.»

وی با اشاره به حجم گسترده جرم‌انگاری گفت: بیش از سه‌هزار عنوان مجرمانه در قوانین داریم. این حجم با مبانی فقهی سازگار نیست. پراکندگی و کثرت عفوها نیز نشانه وجود اشکالات جدی در نظام کیفررسانی است.

 صادقی با اعلام وجود حدود ۲۳ میلیون پرونده ورودی سالانه تأکید کرد: مشکل اصلی در پیشگیری است. مردم پیش از معامله آگاهی حقوقی کافی ندارند. اگر دانشگاه‌ها وارد حوزه آموزش عمومی شوند، میلیون‌ها پرونده کاهش می‌یابد.

وی با انتقاد از عملکرد واسطه‌های معاملات املاک گفت:در اروپا واسطه مسئولیت دارد؛ اما در ایران پول می‌گیرد و هیچ مسئولیتی ندارد. باید این ساختار اصلاح شود.

ایشان در پاسخ به پرسش دانشجویان درباره نقش هوش مصنوعی در آینده قضاوت، وی اظهار داشت: دستیار قاضی خواهد بود، نه جایگزین او. صدور حکم یک عمل کاملاً انسانی و مبتنی بر اجتهاد است. ضمن آنکه باید مراقب جعل حدیث توسط هوش مصنوعی بود

ایشان تاکیدکرد: قوه قضاییه مستقل است و هیچ دخالتی از بیرون در تصمیم‌گیری‌های قضایی وجود ندارد.» وی همچنین با اشاره به فسادهای ناشی از قیمت‌گذاری بنزین تصریح کرد:۶۱ مورد فساد در این حوزه ثبت شده است که ریشه عمده آن در سیاست‌گذاری است.

صادقی در پایان، ضمن تقدیر از مدیران مرکز توسعه حل اختلاف، اعلام کرد: فراخوان جذب داوران جدید طی هفته‌های آینده منتشر خواهد شد و این می‌تواند با همکاری دانشگاه‌ها، از جمله دانشگاه اراک، به بهترین شکل اجرا شود

این نشست با تأکید مشترک دو طرف بر موارد زیر پایان یافت:

نقش حیاتی دانشگاه در توسعه عدالت ترمیمی

ضرورت تقویت همکاری‌های پژوهشی و آموزشی با قوه قضاییه

 لزوم تربیت متخصصان مهارت‌محور در حقوق و علوم اجتماعی

 اهمیت افزایش آگاهی و پیشگیری حقوقی در جامعه

 توسعه روش‌های جایگزین حل اختلاف در استان مرکزی